amfori BSCI nedir?
Avrupalı bir markaya üretim yapıyorsanız, muhtemelen sizden “BSCI denetimi” istendi. Kısaca şu demek: alıcınız, fabrikanızda çalışma koşullarının belirli bir standardı karşıladığını bağımsız bir denetçiden duymak istiyor.
Denetçi tesisinize gelir, 13 başlıkta toplam 81 soruyu yerinde kontrol eder — bordrolardan yangın çıkışlarına, mesai kayıtlarından işçi görüşmelerine kadar. Sonunda size A’dan E’ye bir not verir.
amfori, Avrupa merkezli bir iş birliği. Üyeleri perakendeciler, markalar ve ithalatçılar. Bu üyeler tedarikçilerinden amfori BSCI Davranış Kuralları’na göre denetlenmelerini istiyor; denetim raporu da amfori’nin platformunda paylaşılıyor. Yani denetimi bir kez geçirip birden fazla alıcıya gösterebiliyorsunuz — sistemin asıl amacı da bu, aynı fabrikanın onlarca kez denetlenmesini önlemek.
Notunuz ne anlama gelir?
| Not | Anlamı | Sonraki adım |
|---|---|---|
| A | Çok iyi | En geç 2 yıl içinde tam denetim |
| B | İyi | En geç 2 yıl içinde tam denetim |
| C | Kabul edilebilir | 2–12 ay içinde takip denetimi |
| D | Yetersiz | 2–12 ay içinde takip denetimi |
| E | Kabul edilemez | 2–12 ay içinde takip denetimi |
Takip denetiminde 81 sorunun hepsi yeniden sorulmaz. Denetçi yalnızca eksik çıkan başlıklara bakar. amfori, takip denetiminin tam denetimden 2-3 ay sonra yapılmasını öneriyor — bu, somut iyileştirme göstermeniz için makul bir süre.
Dikkat edilmesi gereken bir nokta: her performans alanı ayrı ayrı da notlanır. Genel notunuz iyi görünürken tek bir başlıkta düşük kalmanız mümkündür ve alıcınız çoğu zaman o tek başlığı sorar.
13 performans alanı
| # | Performans alanı | Pratikte neye bakılır |
|---|---|---|
| PA1 | Sosyal Yönetim Sistemi ve Kademeli Etki | Politikanız var mı, sorumlusu kim, tedarikçilerinize aktarıyor musunuz |
| PA2 | Çalışanların Katılımı ve Korunması | Şikâyet mekanizması, çalışanların bilgilendirilmesi |
| PA3 | Örgütlenme Özgürlüğü ve Toplu Sözleşme | Sendikal haklara müdahale edilmemesi |
| PA4 | Ayrımcılık, Şiddet ve Tacizin Önlenmesi | İşe alım ve terfi kararları, şikâyet kayıtları |
| PA5 | Adil Ücret | Asgari ücret, yasal kesintiler, ödeme kayıtları |
| PA6 | İnsana Yakışır Çalışma Saatleri | Mesai limitleri, hafta tatili, giriş-çıkış kayıtları |
| PA7 | İş Sağlığı ve Güvenliği | Risk değerlendirmesi, KKD, yangın güvenliği, eğitimler |
| PA8 | Çocuk İşçiliğinin Önlenmesi | Yaş doğrulama süreci, kimlik kayıtları |
| PA9 | Genç Çalışanlar İçin Özel Koruma | 18 yaş altı çalışanlar için sınırlar |
| PA10 | Güvencesiz İstihdamın Önlenmesi | Sözleşmeler, taşeron ve geçici çalışan düzeni |
| PA11 | Zorla Çalıştırma ve İnsan Ticaretinin Önlenmesi | Kimlik belgesine el konulmaması, serbest ayrılma hakkı |
| PA12 | Çevrenin Korunması | İzinler, atık yönetimi |
| PA13 | Etik İş Davranışı | Rüşvet ve yolsuzlukla mücadele, kayıt doğruluğu |
Uygulamada en çok bulgu çıkan üç alan: çalışma saatleri (PA6), iş sağlığı ve güvenliği (PA7) ve adil ücret (PA5). Üçünün ortak yanı, kayıtlarınızın gerçeği yansıtması gerektiğidir.
Denetim artık habersiz geliyor
Bu, hazırlık yaklaşımını kökten değiştiren bir kural: 1 Eylül 2024’ten itibaren amfori tamamen haberli BSCI denetim talebi kabul etmiyor. Geriye iki seçenek kaldı:
- Yarı habersiz (varsayılan) — Size bir zaman aralığı bildirilir, denetçinin hangi gün geleceği bildirilmez.
- Tamamen habersiz — Hiçbir bildirim yapılmaz.
amfori bu konuda bir adım daha attı: 1 Ekim 2025’ten itibaren tamamen habersiz denetimlerin ücretini yalnızca RSB sahibi üye ödeyebiliyor. Amaç, ödeme sürecinden denetim tarihinin sızmasını engellemek.
Bunun sizin için anlamı basit ve sert: “denetim haftası hazırlığı” diye bir şey artık mümkün değil. Tek sürdürülebilir strateji, herhangi bir sabah kapıdan girilse ne çıkacaksa onu iyi hâle getirmektir.
HER olarak ne yapıyoruz?
Ekibimiz sahada denetim yapmış kişilerden oluşuyor; kontrol listesine denetçinin baktığı yerden bakıyoruz. Süreç beş adımda ilerliyor — CAP analizi, eğitim, düzeltici faaliyet, ön denetim ve denetim günü desteği.
Şunu baştan söyleyelim: denetimi geçirmiyoruz, uygunluğu sağlıyoruz. Kayıt düzenlemeyi, çalışana ne söyleyeceğini öğretmeyi ya da denetim gününe özel kurgu kurmayı iş kabul etmiyoruz. Habersiz denetim döneminde bu yaklaşım zaten işlemiyor; ötesinde, ortaya çıktığında alıcı ilişkinizi denetim bulgusundan çok daha ağır biçimde zedeliyor.
Sizinle nasıl çalışıyoruz?
CAP Analizi
Tesisinizi denetçi gözüyle geziyoruz. Hangi başlıkta neredesiniz, hangi kayıt eksik — hepsi yazılı raporda.
Eğitim ve Kapasite
Yönetim ve çalışanlara, denetimde sorulacak konuların eğitimi. İşçi görüşmeleri denetimin en belirleyici kısmıdır.
Düzeltici Faaliyet
Eksikler için CAP planı: kim, ne zaman, hangi kanıtla kapatacak. Kanıt dosyasını birlikte kuruyoruz.
Ön Denetim
Gerçek denetim simülasyonu. Habersiz denetim döneminde asıl ölçü, herhangi bir gün gelseler ne çıkacağıdır.
Denetim Günü ve Sonrası
Denetim gününde yanınızdayız; rapor sonrası bulguların kapatılmasını ve bir sonraki döngüyü planlıyoruz.
Sık sorulan sorular
BSCI sertifikası alabilir miyim?
Hayır — çünkü böyle bir belge yok. amfori üye temelli bir birliktir ve sertifika düzenlemez. Denetim sonunda elinizde bir denetim raporu ve A ile E arasında bir not olur. Bu rapor amfori Sustainability Platform üzerinden alıcınızla paylaşılır. Halk arasında "BSCI belgesi" denen şey işte bu rapordur.
Denetim ne kadar sürer, kaç gün?
Denetim süresi tesisin çalışan sayısına ve vardiya düzenine göre belirlenir. Küçük bir tesiste bir denetçi bir gün yeterken, büyük tesislerde birden fazla denetçiyle birkaç güne çıkabilir. Süreyi denetim firması hesaplar; danışmanlık aşamasında bunu birlikte öngörürüz.
Denetim tarihini önceden öğrenebilir miyiz?
Hayır. 1 Eylül 2024'ten itibaren amfori, tamamen haberli BSCI denetim taleplerini kabul etmiyor. Yalnızca yarı habersiz ve tamamen habersiz denetim yapılıyor; varsayılan seçenek yarı habersiz. Yarı habersizde size bir zaman aralığı bildirilir, denetçinin hangi gün geleceği bildirilmez.
Notumuz C çıktı, ne olacak?
C, D veya E notunda tam denetimden sonraki 2 ila 12 ay içinde bir takip denetimi yapılır; amfori bunun 2-3 ay içinde olmasını öneriyor. Takip denetiminde 81 sorunun tamamı yeniden sorulmaz, yalnızca eksik çıkan başlıklara bakılır. Bu, iyileştirmeyi göstermeniz için verilmiş bir süredir.
Rapor kaç yıl geçerli?
BSCI'de denetim döngüsü iki yıldır. A veya B notu aldıysanız en geç iki yıl sonra yeniden tam denetime girersiniz. Sektörde sıkça duyulan "üç yıl geçerli" bilgisi doğru değildir.
Danışman denetim günü tesiste bulunabilir mi?
Denetçiyle görüşmeleri tesis yönetimi yapar; denetimi tesis geçer, danışman değil. Bizim işimiz o güne kadar tesisi gerçekten uygun hâle getirmek, gün içinde ise istenen kayıtların hızlı bulunmasına ve sürecin doğru işlemesine destek olmaktır.
İlgili denetimler
Kaynaklar
Bu sayfadaki süre, geçerlilik ve tanım bilgileri standardın kendi yayınından doğrulanmıştır.
- amfori — BSCI denetim derecelendirmesi nasıl çalışır?
- amfori — Tamamen haberli sosyal denetimlerin kaldırılması
- amfori BSCI System Manual
Son güncelleme: 31 Ağustos 2026